Sve više “sijedih razvoda”
Sve su češći razvodi nakon pedesetih, ali i ulasci u nove veze nakon toga.
Evo šta na tu temu imaju da nam kažu istraživanja – šta se dešava kod muškaraca, a šta kod žena?
Sve više “sijedih razvoda”
Iako se brak tradicionalno povezuje s mladim parovima koji su na početku zajedničkog životnog puta, demografske promjene donose novu sliku.
Ljudi žive duže, a prekidi dugogodišnjih veza u pedesetima, takozvani “sijedi razvodi”, sve su češći. Zato se postavlja pitanje mogu li nove veze u kasnijoj životnoj dobi uspjeti i koji su preduslovi za to, piše “Psychology Today”.
Istraživanje koje su 2025. sproveli Suzan Braun i njene kolege sa Univerziteta “Bowling Green” pokazuje da ne raste samo broj razvoda nakon 50. godine, nego i broj osoba koje se nakon toga odlučuju za novu vezu. Podaci govore da novi romantični odnos započinje 37 posto muškaraca i 22 posto žena. Pritom je zajednički život znatno češći od formalnog braka, jer mnogi smatraju da im zvanični dokument u toj fazi života nije potreban.
Postoje i primjetne razlike između polova. Muškarci koji ulaze u novu vezu obično iza sebe imaju duži prethodni brak nego žene. Takođe, muškarci koji su se ženili više puta skloniji su tome da ponovo traže partnerku. Generalno, heteroseksualni muškarci imaju veći izbor, jer je u starijoj dobi broj žena veći zbog kraćeg prosječnog životnog vijeka muškaraca.
Na odluku utiču i drugi faktori. Starije žene često su manje zainteresovane za nove veze zbog tradicionalne podjele uloga koju brak, a donekle i zajednički život, nameću. One češće preuzimaju kućne poslove i brigu o partneru u zamjenu za njegovu finansijsku sigurnost. Taj obrazac se mijenja odlaskom u penziju, kada se prihodi muškaraca smanjuju, a potreba za njegom raste.
S druge strane, stariji muškarci rjeđe žele da se obavežu ženi koja već ima obaveze starateljstva, na primjer prema svojim roditeljima. U tu jednačinu ulaze i djeca; ako je muškarac blizak sa svojom djecom, ona mogu da preuzmu dio brige kada je to potrebno.
Psihologija novog početka
Kako bi analizirali proces pronalaska novog partnera, naučnici su koristili podatke iz obimne Studije o zdravlju i penziji. Identifikovali su 171 muškarca i 78 žena koji su nakon razvoda ušli u novu vezu. Od toga se 56 posto žena odlučilo na novi brak, u poređenju s 40 posto muškaraca. Ključno pitanje bilo je šta razlikuje one koji su se ponovo vjenčali od onih koji su samo započeli zajednički život.
Istraživački tim u obzir je uzeo niz faktora, uključujući obrazovanje, zaposlenje, imovinu, zdravlje, društvene kontakte i “bračnu istoriju” – trajanje prethodnog braka, vrijeme proteklo od razvoda i dob u trenutku prekida. Uz imovinsko stanje, upravo se bračna istorija pokazala kao presudan faktor.
Osobe koje su se zvanično razvele češće su tražile nove partnere od onih koje su se samo rastale. Autori studije navode da to potvrđuje tezu kako “raniji događaji i iskustva imaju trajne posljedice na kasnije životne prelaze”. Čini se da se ljudi pri toj odluci više vode srcem nego razumom, jer drugi faktori, poput postojanja djece ili unuka, nisu imali značajan uticaj, naročito kod žena.
Dinamiku takvih veza istražila je studija Čaje Koren sa Univerziteta u Haifi iz 2022. godine. U njoj su učestvovali i udovci te udovice, a kroz dubinske intervjue s 38 parova u dobi od 66 do 92 godine analizirale su se komponente ljubavi u kasnijoj dobi. Učesnici su ljubav opisali kao stanje u kojem se “osjećaju dobro”, a podijelili su je na prijatnu, roditeljsku i bratsku, prenosi Superžena.
Kao i u drugim vezama, postojale su faze zaljubljenosti i smirivanja osjećanja, ali uz zadržavanje brige za partnera. Ključan nalaz bio je da svoju ljubav opisuju kao isključivu. Ta se isključivost održava kroz predanost, koja uključuje privrženost i strast, iako je kod ovih parova saosjećanje bilo izraženije od strasti.
GLEDAJTE NAS:
(Superžena/hypebih.ba/G. Š.)
