ZANIMA ME DA LI JE KOPIRAO MASOVNE UBICE IZ AMERIKE Svjetski poznat stručnjak iz SAD analizira slučaj dječaka ubice sa Vračara: Postavlja dva uznemiravajuća pitanja
– Pucač iz Beograda se ističe među svim dosad poznatim, jer nikada nije bilo masovnog pucača mladog poput njega, bilo gdje na svijetu, koji je ubio toliko žrtava. Čak i u Sjedinjenim Državama, gdje imamo više masovnih pucnjava nego igdje, imali smo samo jedan slučaj da su pucači stari 13 ili manje godina ubili četiri ili više žrtava, što je definicija masovne pucnjave, a i u tom slučaju su bila dvojica dječaka koji su djelovali zajedno – kaže ekskluzivno za “Blic” dr Adam Lankford, profesor kriminologije i kriminalnog prava sa Univerziteta Alabama u SAD.
![](https://hypebih.ba/wp-content/uploads/2023/07/blic-1-1024x683.webp)
Dr Lankford je prvi svjetski poznat stručnjak koji se oglasio o slučaju 13-godišnjeg dječaka ubice iz Osnovne škole “Vladislav Ribnikar” koji je 3. maja ove godine u školi ubio osmero đaka i čuvara škole, dok je deseta žrtva preminula kasnije od posljedica ranjavanja.
Dr Lankford je, između ostalog, specijalista u oblasti masovnih pucnjava, o čemu je pisao knjige i izdao brojne publikacije. Nagrađivan je za istraživački rad, redovan je sagovornik i gost više od 40 medija, između ostalih Njujork tajmsa, CNN-a, NBC njuza, Politika…
Nedavno je objavio studiju koja pokazuje da su masovne ubice van Sjedinjenih Država često inspirisane američkim masovnim ubicama.
Dječak ubica je možda želio da se “proslavi”
Dr Lankford kaže da će sada biti “veoma zanimljivo da se vidi” šta će otkriti psihijatrijska evaluacija dječaka ubice iz Beograda.
– Ponekad psihološki problemi isplivaju tokom tinejdžerskih godina, čak i ako nisu bili primjetni i laki za otkrivanje u ranijem dobu. Bilo bi zanimljivo i ako policija može da uđe u trag njegovoj internet historiji, jer bi nam to moglo pokazati da li je bio inspirisan drugim masovnim ubicama koje je proučavao onlajn i da li je želio da postane slavan kopirajući ih – kaže dr Lankford.
Dr Lankford je sa kolegom sproveo studiju koja je ispitivala da li su mlađe masovne ubice, stare od 11 do 17 godina, drugačije od onih od 18 godina i starijih. Našao je četiri važne razlike:
1) Kod mlađih masovnih ubica je veća vjerovatnoća da do oružja dolaze ilegalnim putem. Ponekad ga i ukradu od svojih roditelja.
2) Kod mlađih masovnih ubica je veća vjerovatnoća da će napasti u školama, nego na drugim lokacijama.
3) Kod mlađih masovnih ubica je veća vjerovatnoća da su kopirali druge masovne ubice ili da su bili inspirisani njima.
4) Kod mlađih masovnih ubica je veća vjerovatnoća da su prije zločina imali istoriju zlostavljanja životinja.
– Sad bi bilo zanimljivo vidjeti da li beogradski ubica ispunjava i posljednja dva kriterijuma; već znamo da ispunjava prva dva – kaže dr Lankford za “Blic”.
Odnosi sa majkom i imućnom porodicom
Dr Lankford je prokomentarisao i nezvanične informacije da je dječak ubica iz Beograda imao blizak, ali problematičan odnos sa svojom majkom.
– Uopšteno govoreći, mladi ljudi su uglavnom pod kontrolom svojih roditelja i starijih članova porodice, te imaju manje moći nad svojim životima nego stariji ljudi. Zato bi imalo smisla ako je beogradski ubica možda bio ljut na svoju majku – kaže dr Lankford.
Srpsku javnost je u danima poslije masovnog ubistva u OŠ “Vladislav Ribnikar” posebno zbunjivala činjenica da je dječak ubica odrastao u naizgled normalnoj, uglednoj i dobrostojećoj porodici. Dr Lankford, međutim, ističe da je i u SAD bilo napadača koji su dolazili iz imućnih i uspješnih familija.
– Naprimer, ubica iz Santa Barbare 2014. godine je imao BMW, otac mu je bio filmski režiser, a majka glumica. Ne iznenađuju me posebno ni inteligencija, ni dobar školski uspjeh beogradskog ubice, jer istraživanja o masovnim pucnjavama pokazuju da oko 40 posto napadača ima dobre ocjene – kaže dr Lankford.
Navodi primer da je napadač u školi u Santa Feu 2018. godine dobijao samo ocjene “A” (ekvivalentne peticama u našem školskom sistemu). Takođe, napadač u “Aurora” filmskom klubu 2012. godine se isticao ocjenama u srednjoj školi i na koledžu, gdje je bio primljen u doktorske studije.
Studija o frustriranosti masovnih ubica
Dr Lankford je nedavno objavio i studiju o seksualnoj frustriranosti masovnih ubica i u tom kontekstu postavlja pitanje o dječaku ubicu iz OŠ “Vladislav Ribnikar”.
– Mnoge masovne ubice nemaju problema da prežive; nisu izgladnjeli, beskućnici i očajno siromašni, ali jesu nezadovoljni svojim životima. Ponekad imaju značajne probleme zbog seksualne frustriranosti, što ne bi bilo iznenađujuće ni za 13-godišnjeg dječaka. Možda nije slučajnost što su sve njegove žrtve, osim dvije, bile devojčice? – pita dr Lankford.
Upitan da prokomentariše činjenicu da dječak ubica iz Beograda očigledno nije imao namjeru da se ubije poslije zločina ili da pogine u okršaju sa policijom, što ga odvaja od većine masovnih ubica u školama, dr Lankford kaže da su njegova istraživanja pokazala da su najsmrtonosnije masovne ubice često duže vrijeme planirale svoje napade, nego napadači koji su imali manje žrtava.
– Biće zanimljivo otkriti da li je ubica iz Beograda planirao da preživi kako bi mogao da uživa u novostečenoj “slavi”. Mislim da ćemo tek jednog dana u budućnosti bolje razumeti kako se on uklapa u najčešće profile ili odstupa od njih. Sada je možda još prerano – kaže dr Lankford za “Blic”.
BONUS VIDEO: