Josip Broz Tito, nepokolebljivi lider socijalističke Jugoslavije, preminuo je na današnji dan – 4. maja 1980. godine u Ljubljani.
Umro je svega nekoliko dana uoči svog 88. rođendana.
NA DANAŠNJI DAN 1980. GODINE PREMINUO JE JOSIP BROZ TITO
Na čelu zemlje se nalazio punih 35 godina, od 1945. odnosno od 1963. kao predsjednik Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Već tada – 4. maja 1980. godine, mnogi su njegovu smrt doživjeli kao početak kraja jugoslovenske države.
Danas, 46 godina kasnije, perioda njegove vladavine veliki dio građana bivših jugoslovenskih republika sjeća sa nostalgijom. Kao vrijeme mira, stabilnosti, ekonomskog napretka i međunarodnog ugleda.
Od partizanskog komandanta do maršala i predsjednika
Tito je na čelo Jugoslavije došao pobjedom partizana u Drugom svjetskom ratu. Oktobra 1944. oslobodio je Beograd, uz ključnu pomoć Sovjetske armije, ali i zapadnih saveznika, a 6. aprila 1945. oslobođeno je i Sarajevo…
Predvodio je najmasovniji i najuspešniji pokret otpora u okupiranoj Evropi – zapadno od sovjetskih granica – Narodnooslobodilačku vojsku i partizanske odrede Jugoslavije.
Na Drugom zasjedanju AVNOJ-a u Jajcu 29. novembra 1943. dodijeljeno mu je zvanje maršala.
Poslije rata, kao proslavljeni ratni lider, decenijama je upravljao SFRJ Jugoslavijom, uživajući veliki ugled širom svijeta, naročito nakon što je postao jedan od osnivača i vođa Pokreta nesvrstanih.
Život prije slave
Tito je rođen je 7. maja 1892. u Kumrovcu, kao sedmo od petnaestoro djece. Otac Franjo bio je Hrvat, majka Marija Slovenka. Umjesto 7. maja, za vreme njegove vladavine kao rođendan se slavio 25. maj – Dan mladosti, uz velike manifestacije i čuvenu štafetu mladosti na beogradskom stadionu JNA.
Kao mlad čovjek učio je bravarski zanat u Sisku, a potom je u potrazi za poslom radio širom Austrougarske, Njemačke i Češke. U Prvom svjetskom ratu borio se na Drini i u Galiciji, gdje je ranjen i zarobljen.
Kraj rata dočekao je u Rusiji, gdje se oženio i svjedok je bio Oktobarske revolucije (iako kasnije zvanične biografije nisu uvijek bile precizne po tom pitanju).
U Kraljevinu SHS vratio se 1920. godine.
Radio je kao mehaničar i sindikalni aktivista, a ubrzo se potpuno posvetio radu Komunističke partije Jugoslavije. Hapšen je i robijao u Lepoglavi i Mariboru.
Krajem 1937. postaje generalni sekretar KPJ, a Moskva ga definitivno prihvata kao lidera 1940. godine.
Ključni momenti vladavine
• 1948. godine odbio je Staljinovu Rezoluciju Informbiroa i uveo Jugoslaviju na „treći put“.
• Pedesetih godina zemlja je primala značajnu američku vojnu i ekonomsku pomoć, što je omogućilo visoke stope rasta.
• Zajedno sa Nehruom i Naserom osnovao je Pokret nesvrstanih.
• Ustavom iz 1974. godine dodatno je decentralizovao zemlju, uveo doživotno predsjedništvo i sistem konsenzusa.
Njegovoj sahrani 8. maja 1980. u Beogradu prisustvovalo je više od 200 državnika i visokih ličnosti iz cijelog sveta. Rijetko viđen međunarodni respekt za jednog komunističkog lidera…
GLEDAJTE NAS:
(hypetv.rs/hypebih.ba)
